Poznaj 7 błędów obiektywnej oceny.
Błędy oceniania to błędne postrzeganie, które wynika z wpływu zniekształconych informacji. Błędy te pozwalają nam szybciej przetwarzać dane, ale jednocześnie stanowią swego rodzaju pułapkę, która przeinacza rzeczywistość. Może to, w efekcie prowadzić do niesprawiedliwego oceniania naszego otoczenia i nadawania im cech nie zawsze adekwatnych do osoby (pozytywnych i negatywnych).
Dzięki zapoznaniu z kilkoma z nich, możemy zmniejszyć ryzyko ich powstawania oraz wpływu na nasz proces oceny.
Efekt kontaktu – im częściej kogoś spotykamy, mamy z nim kontakt tym większą pozytywną więź z nim odczuwamy.
Błąd ostatnich wydarzeń – ostatnie wydarzenia wywarły na nas ogromny wpływ, dlatego puszczamy w niepamięć wszystko co było przed nimi (pozytywnego i negatywnego).
Błąd atrybucji – zakładamy, że osoba ma takie same cechy jak grupa z nią związana.
Błąd samospełniającej się przepowiedni – urzeczywistnienie naszych oczekiwań wobec innych osób. Jeśli wyobrazimy sobie kogoś jako kompetentnego, mądrego, refleksyjnego i zaczniemy go traktować w taki sposób, to w efekcie – rzeczywiście takim się stanie, bo zacznie on postępować zgodnie z przekonaniem jakie o nim żywimy (Efekt Golema – niskie, negatywne oczekiwania prowadzą do małych postępów lub do ich zahamowania; Efekt Galatei – wysokie, pozytywne oczekiwania rozwijają).
Błąd szufladkowania – uogólnienie jednej cechy/ zachowania na całą osobę, skategoryzowanie jej.
Błąd projekcji – podświadome przenoszenie własnych cech na otoczenie.
Efekt kontrastu – ocenilibyśmy kogoś inaczej, gdybyśmy nie porównywali z innymi.
Czy znając poszczególne przykłady jestem w stanie określić, który błąd najczęściej utrudnia mi obiektywną ocenę otoczenia?

Ewelina Przyczyna
Psycholog o specjalności psychoterapia
i psychologia zdrowia. Trener, szkoleniowiec.
Absolwentka Szkoły Onkowolontariatu.